Umuma Mahsus Pasaport Nedir?

Pasaport, bir kişinin uluslararası seyahat yapabilmesi için en önemli belgelerden biridir. Türkiye'de, her vatandaşın yurtdışına çıkabilmesi için belirli bir pasaport türüne sahip olması gerekir. Bu pasaportlar arasında en yaygın olanı ise Umuma Mahsus Pasaporttur ve halk arasında "bordo pasaport" olarak bilinir. “Umuma Mahsus Pasaport nedir?” konusunda devlet görevlisi olmayan ve özel bir statüye sahip olmayan Türk vatandaşlarına verildiği söylenebilir. Bu pasaport türü, yurt dışı seyahatlerinin temel belgesi olarak kullanılır ve çeşitli gereklilikleri ile birlikte başvuru süreci, harç ücretleri ve vizesiz seyahat edilebilecek ülkelerle ilgili bazı ayrıntıları içerir.

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının yurtdışına seyahat etmek için alabileceği en yaygın pasaport türü olan Umuma Mahsus Pasaport halk arasında "bordo pasaport" olarak bilinir. Bu pasaport türü, Türkiye Cumhuriyeti tarafından belirlenen genel pasaport düzenlemeleri çerçevesinde, özel bir statüsü olmayan, yani devlet memuru veya diplomatik görevli olmayan, vatandaşlar için geçerlidir. “Bordo pasaport nedir?” konusunda Türk vatandaşlarının yurt dışında kimliklerini ve seyahatlerini belgelendirmek için gerekli olan önemli niteliğe sahip bir pasaport olduğu söylenebilir.

Umuma Mahsus Pasaport sahipleri genellikle iş, turizm, eğitim veya ailevi sebeplerle yurt dışına seyahat eder. Bu pasaport Türk vatandaşlarının yurtdışında bulunmaları için gereken en temel belgedir ve ülke sınırları dışında resmi olarak geçerli olan kimlik ve seyahat belgesi görevi görür. Ayrıca bu pasaport türü genellikle en fazla 10 yıl geçerliliğe sahiptir ve süre bitiminde yenilenmesi gerektiği unutulmamalıdır.

Umuma Mahsus Pasaport, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan ve kamu görevinde bulunmayan kişilere verilir. Yani bu pasaport genel olarak devlet memuru olmayan, kamu görevlisi veya diplomatik pasaport hakkına sahip olmayan bireylere verilir. Yaygın olarak seyahat etmeyi isteyen vatandaşlar tarafından tercih edilir ve kamu görevlileri, askerler, diplomatik görevde bulunanlar, milletvekilleri gibi belirli statülerdeki bireyler bu pasaport türünü alamaz. Onlar için görevlerine bağlı olarak değişim gösteren farklı pasaportlar yer alır. 

Bordo pasaport başvurusu yapmak isteyen kişilerin, pasaport başvuru merkezine teslim etmeleri gereken bazı belgeler vardır. Bu belgeler başvurunun geçerli olabilmesi için kritik öneme sahiptir. Bordo pasaport için gerekli evraklar başında Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı ya da nüfus cüzdanı istenir. Kimlik belgesinin aslı ve fotokopisi talep edilebilir bu nedenle “pasaport nasıl alınır?” konusunda hazırlık yaparken her iki belgeyi de yanınızda bulundurmanız gerekir.

Ayrıca başvuru sahibinin son 6 ay içinde çekilmiş, biyometrik fotoğrafı da istenir. Fotoğrafın 35 mm genişliğinde, 45 mm uzunluğunda ve belirli kriterlere uygun olması önem taşır. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün resmi web sitesi üzerinden ya da başvuru merkezlerinden temin edilebilen başvuru formunun da doldurulması gerekir. Başvuru formuna ulaşabilmek için e-Devlet üzerinden de süreci başlatabilirsiniz. Bunun yanında pasaport başvurusunda ödenmesi gereken harç ve defter ücretinin ödendiğine dair dekont gerekir.

Bu ücretler yaşa, pasaport süresine ve başvuru türüne göre değişiklik gösterir. Eğer başvuru sahibinin evli olduğu, boşandığı veya başka bir ailevi durumu değişmişse, vukuatlı nüfus kayıt örneği talep edilebilir. Özellikle cezai suçlardan dolayı bir kısıtlama olup olmadığına dair belge istenebilir. Bordo pasaport için gerekli evraklar 2026 için eksiksiz ve doğru bilgileri sunması başvuru süreci açısından kritik bir önem taşır.  

Bordo pasaport sahiplerinin vizesiz gidebileceği ülkeler Türkiye Cumhuriyeti ile bu ülkeler arasında yapılan vize muafiyet anlaşmalarına dayanır. Vizesiz seyahat imkânı Türk vatandaşlarına bazı ülkelerde belirli sürelerle geçerlidir. 2024 itibariyle bordo pasaport sahiplerinin vizesiz seyahat edebileceği bazı ülkeler şu şekilde örneklendirilebilir:

• Arnavutluk 90 güne kadar vizesiz seyahat imkanı tanır.
• Bosna-Hersek turistik ziyaretlerde 90 güne kadar vizesizdir.
• Doğal güzellikleriyle dikkat çeken Karadağ 90 güne kadar vizesiz gezilebilir.
• Kosova da 90 güne kadar vize istemeyen ülkelerden biridir.
• Gürcistan kültürel mekanlarıyla her yıl binlerce turisti ağırlar ve 1 yıl boyunca vizesiz seyahat imkanı sunar.
• Sırbistan 90 güne kadar vizesiz gezilebilir.
• Renkli etkinlikleriyle dikkat çeken Brezilya 90 güne kadar Türk vatandaşlarına vizesizdir.
• Japonya 90 güne kadar vizesiz seyahat imkanı sunan Asya ülkeleri arasında dikkat çeker. 
• Doğal mekanlarıyla göz dolduran Maldivler ise 30 güne kadar vizesiz seyahat imkanı sunar.
• Kırgızistan 30 güne kadar vizesiz gezilebilen bir diğer ülkedir.

Bu liste vize muafiyetinin geçerli olduğu tarihlerle sınırlıdır ve zaman içinde değişiklik gösterebilir. Seyahat etmeyi planladığınız ülkede vize politikalarının güncel olup olmadığını kontrol etmek önemlidir.

Pasaport başvurusu sırasında, başvuru sahibinin ödemesi gereken pasaport ücretleri, harç ve defter ücreti bulunur. Pasaport harcı pasaportun geçerlilik süresine göre belirlenir. Örneğin 6 ay geçerli pasaport için 2.806,50 TL,  1 yıl geçerli pasaporta 4.103 TL,  2 yıl geçerli pasaport 6.698,50 TL,  3 yıl geçerli pasaport için 9.516 TL ve 4 yıl ve daha uzun geçerli pasaporta 13.410,40 TL ücreti talep edilir.  Pasaport defteri ücreti de ayrıca alınır. 2025 yılı itibarıyla defter ücreti yaklaşık olarak 1.351 TL civarındadır.

Bu ücret, pasaport başvurusunun her türü için geçerlidir. Bunun yanında yurt dışına çıkışlarınız için seyahat sağlık sigortası da yaptırmanız gerekir. Pasaport harcı ve defter ücreti, başvuru sahiplerinin Türkiye'deki bankalar aracılığıyla ya da PTT şubelerinde ödenebilir. Ödeme işlemi tamamlandıktan sonra dekontun başvuru dosyasına eklenmesi gerekir. Bu konuda daha detaylı bilgiye Allianz üzerinden ulaşabilirsiniz.