Yoldaki Çukur Kazası: Kasko Karşılar mı, Sorumlu Kim?

• Kaza sonrası ilk yapılması gereken, güvenliği sağlamak ve aracı trafiği engellemeyecek güvenli bir noktaya çekmektir.
• Olay yerinde çukurun boyutu, çevresi ve aracın aldığı hasar mutlaka fotoğraf ve videolarla belgelenmelidir.
• Kaza tespit tutanağı düzenlenmeli, polis çağrılması ise delil gücünü artıracaktır.
• Şehir içi yolların sorumluluğu belediyelere, şehirlerarası yolların Karayolları’na, köy yollarının ise il özel idarelerine aittir.
• Yol bakımındaki ihmal nedeniyle idareye tazminat başvurusu yapılabilir, reddedilirse dava açılabilir.
• Zorunlu trafik sigortası sadece üçüncü kişilere verilen zararları karşılar, kendi aracınızdaki hasarı kapsamaz.
• Kasko sigortası, poliçe şartlarına bağlı olarak çukur kaynaklı araç hasarlarını karşılayabilir.
• Hasarın çukur nedeniyle oluştuğu eksper raporu, tutanak, fotoğraf ve tanık beyanlarıyla kanıtlanmalıdır.
• Çukurun ölçüsü, konumu ve yolun durumu net şekilde belgelenerek dosyaya eklenmelidir.
• Tazminat talebi için önce ilgili idareye başvuru yapılmalı, 60 gün içinde cevap alınmazsa dava yoluna gidilmelidir.

Yoldaki çukur sebebiyle kaza yaşamak hem maddi hem de manevi olarak oldukça yıpratıcı bir durumdur. Yoldaki çukur kazası sonrası atılacak adımların sırası ve doğruluğu, hem can güvenliğinizi hem de maddi haklarınızı doğrudan etkiler. İlk ve en önemli adım, kazanın hemen ardından güvenliği sağlamaktır. Aracınız hareket edebiliyorsa trafiği tehlikeye atmadan güvenli bir noktaya çekmeniz gerekir. Araç çalışmıyor veya ciddi hasar aldıysa hemen dörtlü ikaz lambalarını yakın, reflektör veya güvenlik üçgenini mevzuatta belirtilen mesafelere yerleştirerek diğer sürücüleri uyarın.

Güvenlik sağlandıktan sonra kazanın belgelenmesi sürecine geçilmelidir. Telefonunuzla farklı açılardan olay yerinin fotoğraf ve videolarını çekmelisiniz. Yoldaki çukurun derinliği, genişliği, çukurun çevresinde herhangi bir uyarı levhası ya da bariyer bulunup bulunmadığı net şekilde kaydedilmelidir. Çukurun bulunduğu yol kesiminin genel durumu, yol çizgilerinin görünürlüğü ve aydınlatma koşulları gibi detaylar da görsellerde yer almalıdır. Bu belgeler hem hukuki süreçte hem de sigorta başvurularında kazanın oluş şeklini kanıtlamak açısından kritik öneme sahiptir.

Ardından kaza tespit tutanağının düzenlenmesi gerekir. Kaza tek taraflıysa ve başka araç ya da kişi zarar görmediyse kendi beyanınızla tutanak düzenleyebilirsiniz. Tek taraflı çukur kazalarında polis çağrılması zorunlu değildir; ancak ilgili idareye karşı tazminat talebinde bulunacaksanız resmi tutanak delil gücünü artırır. Polis tarafından düzenlenen tutanakta kazanın çukur nedeniyle gerçekleştiğinin net olarak yer alması ilerleyen süreçlerde delil gücünü artırır.

Türkiye’de yolların güvenliğini sağlama görevi yolun statüsüne göre farklı idarelere aittir. Şehir içindeki yolların bakım ve onarımından belediyeler sorumludur. Şehirlerarası yollar, otoyollar ve devlet yolları Karayolları Genel Müdürlüğü’nün görev alanına girer. İlçe ve köy yollarında ise sorumluluk il özel idarelerine aittir.

Hukuken yolun bakım ve güvenliğinin sağlanması yükümlülüğü bu idarelere aittir. Yolun üzerinde sürücüler için tehlike oluşturabilecek bir çukurun zamanında onarılmaması, uyarı levhaları ile işaretlenmemesi veya geçici önlemler alınmaması idarenin ihmalini gösterir. Yargıtay’ın çeşitli kararlarında, idarenin yol güvenliğini sağlamaması halinde kusurlu sayılabileceği belirtilmiştir. Ancak her olay, mevcut delillere göre ayrı ayrı değerlendirilir. Bu nedenle çukur nedeniyle tazminat talebiyle açılacak davalarda, çukurun bulunduğu yolun bakımından hangi idarenin sorumlu olduğunu belirlemek kritik bir adımdır.

Tespit yapıldıktan sonra idareye karşı maddi zarar talebiyle başvuru yapılabilir. Başvurunun reddedilmesi durumunda idare aleyhine tazminat davası açma yoluna gidilebilir. Dava sürecinde kazanın çukur nedeniyle meydana geldiğini gösteren fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, tanık ifadeleri ve eksper raporları gibi belgeler delil olarak sunulur.

Zorunlu trafik sigortası, yalnızca üçüncü kişilere verilen zararları kapsar. Çukur nedeniyle kendi aracınızda oluşan hasarlar bu kapsama girmez. Yine de çukur sebebiyle üçüncü şahıslara zarar verilirse, bu poliçe kapsamında değerlendirilebilir. Trafik sigortası teklifi içinde yalnızca karşı tarafa verilen zararlar için teminat bulunur.

Çukur hasarlarının karşılanması için devreye kasko sigortası girer. Kasko sigortası, poliçe kapsamına bağlı olarak çukur nedeniyle oluşan araç hasarlarını karşılar. Bazı kasko poliçelerinde çukur hasarı, çarpma-çarpışma teminatı kapsamında karşılanabilir; ancak poliçe şartlarına göre istisna olarak kapsam dışında da bırakılabilir. Bu nedenle poliçenizin özel şartlarını mutlaka kontrol etmelisiniz.”  ancak bazı poliçelerde bu durum ek teminat olarak düzenlenmiş olabilir. Bu nedenle poliçenizi dikkatle incelemek gerekir. Kasko çukur hasarı teminatından yararlanabilmek için kazanın resmi şekilde belgelenmiş olması gerekir.

Eksper raporu, kaza tespit tutanağı, fotoğraflar ve gerekirse tanık beyanları sigorta şirketi tarafından değerlendirilir. Sigorta şirketi, hasarın çukur nedeniyle meydana geldiğini ve poliçe kapsamına girdiğini tespit ederse ödeme gerçekleştirir. Araç sigorta fiyatları, poliçe kapsamındaki teminatlara, aracın modeline, yaşına, sürücünün geçmiş hasar durumuna ve sigorta şirketinin risk değerlendirmesine göre değişir.

Poliçe düzenlenirken çukur hasarı gibi özel risklerin kapsama dahil edilip edilmediği mutlaka kontrol edilmelidir. Kasko teklifi alırken teminat detaylarının net olarak belirtilmesi ileride olası mağduriyetleri önler.

Çukur nedeniyle tazminat talebinde bulunurken en önemli unsur olayın güçlü ve tartışmasız şekilde belgelenmesidir. Bu nedenle olay yerinde olabildiğince fazla kanıt toplanmalıdır. Çukurun boyutu, konumu, çevresindeki yol durumu ve aracın aldığı hasar fotoğraf ve video ile belgelenmelidir. Çukurun ölçüsü mezura, metre veya belirgin bir nesne yardımıyla fotoğraflara dahil edilerek daha net gösterilebilir.

Kaza tespit tutanağında olayın çukur nedeniyle meydana geldiği net bir şekilde belirtilmelidir. Eksper raporu, aracın aldığı hasarın çukur kaynaklı olduğunu teyit eder. Ayrıca tanık beyanları, olayın oluş şeklinin doğrulanması açısından önemli delillerden biridir. Yakın çevrede bulunan güvenlik kameraları veya araç içi kameralar olayın görüntülerini sağlayabilir.

Tazminat talebi için öncelikle ilgili idareye yazılı başvuru yapılmalıdır. İdare, 60 gün içinde cevap vermez veya talebi reddederse idari yargıda dava açma süresi başlar. Başvuruda belgelerin eksiksiz sunulması, çukur nedeniyle tazminat talebinizin kabul edilme olasılığını ciddi şekilde artırır. 

Not: Bu blog genel bilgilendirme amaçlıdır. Her durum için Allianz Sigorta veya ilgili uzman danışmanlardan destek alınması tavsiye edilir.